اگر بخواهیم خیلی ساده توضیح دهیم دیجیتال مارکتر یعنی چه، باید بگوییم دیجیتال مارکتر فردی است که با استفاده از ابزارها و کانال‌های دیجیتال به یک کسب‌وکار کمک می‌کند بیشتر دیده شود، مشتری جذب کند و فروش یا درآمد خود را افزایش دهد. سایت، شبکه‌های اجتماعی، موتورهای جست‌وجو، تبلیغات آنلاین، ایمیل مارکتینگ و تحلیل داده‌ها از مهم‌ترین فضاهایی هستند که یک دیجیتال مارکتر با آنها سروکار دارد.
اگر بخواهیم دقیق‌تر پاسخ دهیم دیجیتال مارکتر کیست، می‌توان گفت فردی است که میان بازاریابی، محتوا، تبلیغات و داده ارتباط برقرار می‌کند. او الزاما همه کارها را شخصا انجام نمی‌دهد؛ ممکن است طراحی سایت، سئو، تبلیغات یا تولید محتوا توسط افراد مختلف انجام شود، اما دیجیتال مارکتر باید بداند این بخش‌ها چگونه در کنار یکدیگر به هدف تجاری مجموعه کمک می‌کنند.
در بسیاری از شرکت‌ها عنوان شغلی این فرد «کارشناس دیجیتال مارکتینگ» است. کارشناس دیجیتال مارکتینگ به انگلیسیDigital Marketing Specialist نوشته می‌شود؛ هرچند عناوینی مانند Digital Marketer، Digital Marketing Expert و Digital Marketing Manager نیز با توجه به سطح تجربه و شرح شغل استفاده می‌شوند.
دیجیتال مارکتینگ چیست و تفاوت آن با ادمین شبکه‌های اجتماعی
اما دیجیتال مارکتر چیست و چه تفاوتی با ادمین شبکه‌های اجتماعی یا تولیدکننده محتوا دارد؟ باید بدانید که دیجیتال مارکتینگ حوزه بسیار گسترده‌تری است. ممکن است یک ادمین فقط مسئول انتشار محتوا در اینستاگرام باشد، اما دیجیتال مارکتر باید بتواند مسیر حضور آنلاین یک برند را بررسی کند، برای جذب مخاطب استراتژی داشته باشد، عملکرد کمپین‌ها را بسنجد و مشخص کند بودجه و زمان کسب‌وکار بهتر است در کدام کانال صرف شود.
مهارت های یک دیجیتال مارکتر
مهارت های یک دیجیتال مارکتر فقط به کار کردن با اینستاگرام یا اجرای تبلیغات محدود نمی‌شود. یک فرد حرفه‌ای باید هم درک مناسبی از بازاریابی داشته باشد و هم بتواند از ابزارهای دیجیتال برای رسیدن به اهداف قابل اندازه‌گیری استفاده کند.
مهم‌ترین مهارت‌ها عبارت‌اند از:
- بازاریابی و شناخت رفتار مشتری: باید بداند مخاطب چه نیازی دارد و چرا یک محصول یا خدمت را انتخاب می‌کند.
- تولید و استراتژی محتوا: لازم نیست حتما نویسنده یا طراح حرفه‌ای باشد، اما باید محتوای مناسب هر مرحله از مسیر مشتری را تشخیص دهد.
- سئو: آشنایی با الگوریتم های گوگل برای سئو برای افزایش ورودی سایت از گوگل یکی از مهارت‌های مهم این شغل است.
- تبلیغات آنلاین: شناخت تبلیغات کلیکی، تبلیغات شبکه‌های اجتماعی و روش‌های بهینه‌سازی کمپین‌ها اهمیت زیادی دارد.
- شبکه‌های اجتماعی: دیجیتال مارکتر باید بداند هر شبکه اجتماعی چه مخاطبی دارد و چه نوع محتوایی در آن بهتر عمل می‌کند.
- تحلیل داده: بررسی تعداد بازدید، نرخ تبدیل، هزینه جذب مشتری و عملکرد کانال‌های مختلف بخش مهمی از کار است.
- ایمیل و CRM: برای بعضی کسب‌وکارها، ایمیل مارکتینگ و مدیریت ارتباط با مشتری از مهم‌ترین کانال‌های فروش هستند.
- آشنایی با طراحی تجربه کاربری: لازم نیست طراح UX باشد، اما باید بتواند مشکلات واضح سایت یا لندینگ پیج را تشخیص دهد.
- مدیریت بودجه: بودجه تبلیغاتی باید به کانال‌هایی اختصاص پیدا کند که بیشترین بازده را دارند.
- آشنایی با ابزارهای هوش مصنوعی: امروزه استفاده درست از ابزارهای AI برای تحقیق، ایده‌پردازی، تحلیل و تولید اولیه محتوا می‌تواند سرعت کار را افزایش دهد.
- رفع خطاهای سایت: بسیاری از خطاهای سایت باید توسط پشتیبان سایت رفع شود. اما یکسری خطاها مثل خطای Sitemap status: Couldn’t fetch که بیشتر به سئو مربوط می‌شود باید توسط کارشناس دیجیتال مارکتینگ یا همان دیجیتال مارکتر انجام شود.
در کنار این مهارت‌های فنی، مهارت‌هایی مانند خلاقیت، حل مسئله، مدیریت زمان، توانایی گزارش‌نویسی و ارتباط با اعضای تیم نیز اهمیت زیادی دارند.
یک دیجیتال مارکتر حرفه‌ای معمولا در همه این حوزه‌ها متخصص نیست. ممکن است فردی دانش عمیق‌تری در سئو داشته باشد و فرد دیگری در تبلیغات یا بازاریابی شبکه‌های اجتماعی قوی‌تر باشد. نکته مهم این است که دید کلی نسبت به تمام اجزای بازاریابی دیجیتال داشته باشد.
وظایف دیجیتال مارکتر
وظایف دیجیتال مارکتر بسته به اندازه شرکت، حوزه فعالیت و تعداد اعضای تیم متفاوت است. در یک استارتاپ کوچک ممکن است یک نفر تقریبا همه فعالیت‌های دیجیتال مارکتینگ را مدیریت کند، اما در شرکت‌های بزرگ هر بخش توسط یک متخصص جداگانه انجام می‌شود.
از مهم‌ترین کارهای دیجیتال مارکتر می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:
- بررسی وضعیت سایت و شبکه‌های اجتماعی کسب‌وکار
- شناخت مخاطبان و ایجاد پرسونای مشتری
- طراحی استراتژی بازاریابی دیجیتال
- برنامه‌ریزی کمپین‌های تبلیغاتی
- تعیین بودجه تبلیغات
- هماهنگی با تیم تولید محتوا
- بررسی وضعیت سئو و ورودی گوگل
- تحلیل رفتار کاربران سایت
- سنجش سرعت سایت
- مدیریت یا نظارت بر شبکه‌های اجتماعی
- طراحی مسیر تبدیل مخاطب به مشتری
- بررسی نرخ تبدیل صفحات سایت
- اجرای ایمیل مارکتینگ یا پیام‌های ارتباط با مشتری
- تحلیل عملکرد کمپین‌ها
- تهیه گزارش‌های دوره‌ای
- بررسی فعالیت رقبا
- پیدا کردن کانال‌های جدید برای جذب مشتری
در واقع یکی از اصلی‌ترین وظایف این فرد این است که بتواند به یک سوال پاسخ دهد: «کدام فعالیت دیجیتال واقعا برای کسب‌وکار نتیجه ایجاد می‌کند؟»
برای مثال، ممکن است یک صفحه اینستاگرام بازدید بالایی داشته باشد اما فروش ایجاد نکند. از طرف دیگر، شاید یک مقاله سایت بازدید کمتری داشته باشد اما تعداد زیادی مشتری بالقوه جذب کند. دیجیتال مارکتر باید بتواند چنین تفاوت‌هایی را از طریق داده تشخیص دهد.
به همین دلیل پاسخ به سوال کارشناس دیجیتال مارکتینگ چیست فقط با عبارت «کسی که تبلیغات اینترنتی انجام می‌دهد» کامل نمی‌شود. این شغل بیشتر از هر چیز به تصمیم‌گیری بر اساس داده و مدیریت کانال‌های مختلف بازاریابی مربوط است.
درآمد دیجیتال مارکتر
درآمد دیجیتال مارکتر عدد ثابتی ندارد و به عواملی مانند سابقه کار، تخصص، شهر محل فعالیت، اندازه شرکت، نوع همکاری و مهارت‌های فرد بستگی دارد.
معمولا دیجیتال مارکترها از چند طریق درآمد کسب می‌کنند:
- استخدام تمام‌وقت در شرکت‌ها
- همکاری پاره‌وقت
- انجام پروژه به صورت فریلنسری
- مشاوره دیجیتال مارکتینگ
- مدیریت کمپین‌های تبلیغاتی
- مدیریت سئو یا شبکه‌های اجتماعی
- همکاری با چند کسب‌وکار به صورت هم‌زمان
- فعالیت ریموت برای شرکت‌های خارجی
حقوق دیجیتال مارکتر در یک موقعیت استخدامی معمولا با توجه به سطح فرد تعیین می‌شود. یک نیروی Junior که در ابتدای مسیر است درآمد پایین‌تری دارد، در حالی که یک متخصص Senior یا مدیر دیجیتال مارکتینگ که مسئول بودجه تبلیغات، استراتژی و مدیریت تیم است می‌تواند درآمد بسیار بالاتری داشته باشد.
تخصص نیز تاثیر زیادی بر درآمد دارد. فردی که بتواند علاوه بر مدیریت شبکه‌های اجتماعی، سئو، تبلیغات، تحلیل داده و بهینه‌سازی نرخ تبدیل را نیز انجام دهد معمولا ارزش بیشتری برای یک مجموعه ایجاد می‌کند.
یکی دیگر از عوامل مهم، توانایی اثبات نتیجه است. در این حوزه صرف داشتن مدرک اهمیت زیادی ندارد. اگر فردی بتواند نشان دهد که در یک پروژه باعث افزایش فروش، کاهش هزینه تبلیغات، افزایش ورودی گوگل یا افزایش نرخ تبدیل شده، شانس بیشتری برای دریافت حقوق بالاتر خواهد داشت.
در بازار ایران همچنین امکان درآمد پروژه‌ای وجود دارد. بسیاری از متخصصان بعد از چند سال تجربه به جای استخدام در یک شرکت، با چند مجموعه به صورت هم‌زمان کار می‌کنند. بعضی افراد نیز با تقویت زبان انگلیسی و ساخت رزومه حرفه‌ای وارد بازار کار بین‌المللی و پروژه‌های ریموت می‌شوند.
چگونه دیجیتال مارکتر شویم؟
یکی از پرتکرارترین سوال‌ها برای ورود به این حوزه این است که چگونه دیجیتال مارکتر شویم و از کجا باید شروع کرد. برخلاف بعضی مشاغل، ورود به دیجیتال مارکتینگ الزاما به مدرک دانشگاهی مرتبط نیاز ندارد. افراد با رشته‌های تحصیلی مختلف می‌توانند وارد این حوزه شوند، اما باید مجموعه‌ای از دانش نظری و تجربه عملی را به دست آورند.
برای شروع، این مسیر می‌تواند مفید باشد:
- مرحله اول؛ اصول بازاریابی را یاد بگیرید: قبل از ابزارها باید مفاهیمی مانند بازار هدف، مشتری، قیف فروش، برند و ارزش پیشنهادی را بشناسید.
- مرحله دوم؛ با کانال‌های دیجیتال آشنا شوید: سئو، شبکه‌های اجتماعی، تبلیغات کلیکی، ایمیل و محتوا را در سطح پایه یاد بگیرید.
- مرحله سوم؛ یک حوزه را جدی‌تر دنبال کنید: برای مثال می‌توانید روی سئو، Performance Marketing، Content Marketing یا Social Media تمرکز کنید.
- مرحله چهارم؛ ابزارها را یاد بگیرید: Google Analytics، Google Search Console، ابزارهای مدیریت شبکه‌های اجتماعی، ابزارهای تحقیق کلمات کلیدی و پلتفرم‌های تبلیغاتی از جمله ابزارهای کاربردی هستند.
- مرحله پنجم؛ پروژه واقعی انجام دهید: حتی یک سایت شخصی یا صفحه کوچک می‌تواند محیط مناسبی برای تمرین باشد.
- مرحله ششم؛ داده‌ها را تحلیل کنید: فقط انجام فعالیت کافی نیست؛ باید بدانید چه نتیجه‌ای ایجاد کرده است.
- مرحله هفتم؛ نمونه‌کار بسازید: نتایج پروژه‌های واقعی ارزش بسیار بیشتری از فهرست دوره‌هایی دارند که گذرانده‌اید.
- مرحله هشتم؛ زبان انگلیسی را تقویت کنید: بسیاری از منابع آموزشی، ابزارها و تغییرات جدید این حوزه ابتدا به انگلیسی منتشر می‌شوند.
برای تبدیل شدن به یک متخصص حرفه‌ای بهتر است از همان ابتدا همه چیز را با هم یاد نگیرید. ابتدا دید کلی نسبت به دیجیتال مارکتینگ ایجاد کنید و سپس در یک یا دو زمینه عمیق‌تر شوید.
برای مثال، فردی می‌تواند مسیر خود را با تولید محتوا شروع کند، سپس سئو را یاد بگیرد و در ادامه وارد تحلیل داده و استراتژی شود. فرد دیگری ممکن است از تبلیغات آنلاین وارد شود و بعد Performance Marketing را به عنوان تخصص اصلی انتخاب کند.
در پاسخ به سوال دیجیتال مارکتر کیست باید به این نکته نیز توجه کرد که این شغل دائما در حال تغییر است. الگوریتم‌های گوگل، شبکه‌های اجتماعی، ابزارهای تبلیغاتی و تکنولوژی‌های هوش مصنوعی مرتب تغییر می‌کنند. بنابراین یادگیری در این حرفه متوقف نمی‌شود.
مقالات مشابه: آموزش سرچ کنسول
جمع‌بندی؛ کارشناس دیجیتال مارکتینگ کیست؟ جایگاه این شغل در ایران
اگر بخواهیم در پایان خیلی ساده بگوییم کارشناس دیجیتال مارکتینگ کیست، می‌توان گفت فردی است که از کانال‌ها و ابزارهای آنلاین برای جذب مخاطب، افزایش فروش و رشد یک کسب‌وکار استفاده می‌کند و تلاش می‌کند نتیجه این فعالیت‌ها را با داده اندازه‌گیری کند.
بنابراین در پاسخ به سوال کارشناس دیجیتال مارکتینگ چیست، باید آن را مجموعه‌ای از مهارت‌های بازاریابی، تحلیل، محتوا، تبلیغات و شناخت ابزارهای آنلاین بدانیم، نه فقط فعالیت در شبکه‌های اجتماعی.
جایگاه این شغل در ایران نیز در سال‌های اخیر پررنگ‌تر شده است. تعداد زیادی از فروشگاه‌ها، شرکت‌های خدماتی، استارتاپ‌ها و حتی کسب‌وکارهای سنتی برای جذب مشتری به سایت، گوگل و شبکه‌های اجتماعی وابسته شده‌اند. همین موضوع باعث شده نیاز به نیروی متخصص در این حوزه افزایش پیدا کند.
اگر هنوز برایتان سوال است که دیجیتال مارکتر یعنی چه، ساده‌ترین تعریف این است: فردی که تلاش می‌کند حضور آنلاین یک کسب‌وکار را به نتیجه تجاری تبدیل کند. ممکن است این نتیجه افزایش فروش، دریافت لید، افزایش نصب اپلیکیشن، جذب مخاطب یا تقویت برند باشد.
در نهایت، کارهای دیجیتال مارکتر می‌تواند از تولید و تحلیل محتوا تا مدیریت تبلیغات و بررسی رفتار کاربران گسترده باشد. در صورتی که به این دست از مقالات علاقه‌مند هستید، حتما وبسایت ایده پرداز را دنبال کرده و سایر مقالات ما را مطالعه کنید.
